„Pierwsza historyczna wzmianka o Bytomiu — biblia protekcyjna dla arcybiskupstwa gnieźnieńskiego z 1136 roku — wspomina o chłopachkopaczach srebra. A więc od samego niemal zarania gród ten związany jest z górnictwem. Zabudowa osady która w 1254 roku zyskuje lokację na prawie magdeburskim, też dowodzi jej górniczych związków Obok budynków mieszkalnych stwierdzono tu liczne obiekty związane z kopalnictwem W końcu XII wieku było tu kilka budynków, jeden nawet przy samym rynku, które posiadały konstrukcję wyciągową ponad niewielkim szybikiem. Były w nich także paleniska służące do przetapiania rudy. Bo w owych czasach wydobywano spod Bytomia nie węgiel — gdyż zalegał on głębiej i nic o nim ówcześni mieszkańcy nie wiedzieli, a nawet gdyby wiedzieli, uznaliby go zapewne za bezużyteczny kamień — lecz rudy metali, głównie galenę, tzn. siarczek ołowiu z domieszką srebra. Rudy zalegały płytko, na głębokości kilkunastu, najwyżej kilkudziesięciu metrów, niekiedy złoża wychodziły na powierzchnię.
Jak bardzo już wtedy miasto związane było z górnictwem świadczą pieczęcie miejskie. Na pochodzącej z XIV wieku pieczęci ławniczej uwidoczniona jest postać gwarka, czyli ówczesnego górnika. Podobne są motywy na pochodzącej z tegoż wieku pieczęci wójtowskiej oraz na halerzach bitych w miejscowej mennicy w następnym wieku“(3)